Verlaging gasbelasting onmogelijk door Europese afspraak, gelden er meer verborgen regels?

25 september 2026

4 minuten leestijd

Als Nederland de belasting op aardgas zou willen verlagen om huishoudens te ontzien nu de energieprijzen door het dak schieten, is dat niet zonder gevolgen. Wanneer het kabinet tot deze maatregel zou overgaan, dreigt het Rijk namelijk honderden miljoenen euro’s uit het Europese coronaherstelfonds mis te lopen. Kabinet-Rutte IV heeft die afspraak met Brussel gemaakt, zo kwam naar voren tijdens een recent commissiedebat.

Eerder al bleek dat meer aanstaand of reeds ingevoerd Nederlands beleid gekoppeld is aan de miljarden in het Europese coronaherstelfonds. Nu ook de belasting op aardgas niet zonder Brusselse bemoeienis verlaagd blijkt te kunnen worden, roept dat een veel grotere vraag op: welke nationale wetten en maatregelen zijn nog meer gekoppeld aan Europees geld en wat zegt dat over de Nederlandse soevereiniteit?

Het gaat mogelijk niet alleen om de gasbelasting, maar ook om het pensioenstelsel, vliegbelasting, CO2-heffingen, autobelastingen, zelfstandigenaftrek en een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ZZP’ers. De Tweede Kamer is formeel bevoegd om daarover te beslissen, maar loopt bij een afwijkend besluit het risico dat Nederland honderden miljoenen of zelfs enkele miljarden euro’s misloopt vanwege afspraken die kabinetten zonder parlementaire instemming met Brussel gemaakt lijken te hebben. Een absurde realiteit die rechtstreeks indruist tegen de positie van de Tweede Kamer als hoogste beslissingsbevoegde orgaan in Nederland.

Daarom stellen Milan Schenk en Pepijn van Houwelingen Kamervragen aan premier Rob Jetten en minister van Financiën Eelco Heinen. De FVD-Kamerleden eisen een volledig overzicht van alle afspraken die opeenvolgende kabinetten in het kader van het Europese coronaherstelfonds met de Europese Unie hebben gemaakt, hoeveel geld daarmee gemoeid is en welke (financiële) gevolgen het heeft wanneer Nederland een maatregel wijzigt of terugdraait.

Het is van groot belang dat Nederlanders te weten komen welke en hoeveel zeggenschap over onder meer belastingen, pensioenen en sociale zekerheden door kabinetten is weggegeven aan de EU. Forum voor Democratie wil de onderste steen boven. Het is onbestaanbaar dat de Tweede Kamer zijn beslissingsvrijheid de facto verliest, omdat Nederland anders mogelijk miljarden misloopt.

Lees hieronder alle Kamervragen:

Schriftelijke vragen van de leden Schenk en Van Houwelingen (beiden FVD) aan de minister-president en de minister van Financiën over Nederlandse afspraken met de Europese Unie in het kader van het coronaherstelfonds

  1. Is het kabinet op de hoogte van de onthulling in een recent commissiedebat dat Nederland de belasting op aardgas niet kan verlagen zonder het risico om maximaal 600 miljoen euro aan geld uit het Europese coronaherstelfonds mis te lopen?
    1. Klopt het dat kabinet-Rutte IV in ruil voor geld uit het Europese coronaherstelfonds aan de Europese Commissie en/of andere EU-instellingen heeft beloofd de belasting op aardgas te verhogen? Zo ja, wie heeft deze afspraak namens Nederland gemaakt, is de Kamer hier ooit expliciet over geïnformeerd en heeft de Kamer hier ooit expliciet mee ingestemd?
      1. Kan het kabinet een volledig overzicht met de Kamer delen met alle maatregelen die Nederland in het kader van het Europese coronaherstelfonds aan de Europese Commissie en/of andere EU-instellingen heeft beloofd, inclusief afspraken die later zijn gewijzigd of geschrapt?
        1. Kan het kabinet in dat overzicht per afspraak vermelden welk kabinet welke afspraak heeft gemaakt, welke Nederlandse wet en/of maatregel hieraan vastzit, hoeveel geld ermee gemoeid is en wat er in de praktijk gebeurt als Nederland de afspraak toch niet uitvoert?
          1. Welke Nederlandse wetten, maatregelen en/of besluiten kan de Kamer door deze gemaakte afspraken niet zonder (financiële) gevolgen verwerpen, wijzigen of terugdraaien? Klopt het dat dit naast belasting op gas ook geldt voor aanstaande of reeds genomen besluiten omtrent onder meer het pensioenstelsel, vliegbelasting, CO2-heffingen, autobelastingen, arbeidsmarktbeleid, zelfstandigenaftrek en de verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ZZP’ers?
            1. Is het kabinet van mening dat de Kamer nog open en vrij kan beslissen over Nederlandse wetten, maatregelen en/of besluiten wanneer het verwerpen, wijzigen en/of terugdraaien daarvan Nederland honderden miljoenen of zelfs enkele miljarden euro’s kan kosten?
              1. Hoeveel geld heeft Nederland inmiddels uit het Europese coronaherstelfonds ontvangen, hoeveel staat nog open en hoeveel kan Nederland nog mislopen? Graag een uitgebreide toelichting.
                1. Hoeveel heeft Nederland zelf direct en indirect betaald aan het Europese coronaherstelfonds, hoeveel gaat Nederland er nog aan betalen in de toekomst, tot wanneer lopen deze betalingen uiterlijk en hoeveel houdt Nederland in verschillende scenario’s onderaan de streep netto over? Graag een uitgebreide toelichting.
                  1. Tot wanneer blijft Nederland aan de in het kader van het Europese coronaherstelfonds gemaakte afspraken gebonden? Graag een uitgebreide toelichting.
                    1. Kunnen wetten, maatregelen en/of besluiten als gevolg van de gemaakte afspraken nadat de betaling door de Europese Commissie en/of andere EU-instellingen is uitgekeerd later zonder consequenties zoals terugvordering worden gewijzigd of teruggedraaid? Zo nee, waarom niet?
                      1. Kan Nederland nog afzien van met de Europese Commissie en/of andere EU-instellingen gemaakte afspraken? Zo ja, wat gebeurt er dan met het geld in het Europese coronaherstelfonds dat voor Nederland gereserveerd was en wat zou dit Nederland precies kosten? Zo nee, is het kabinet van mening dat Nederland nog volledige beleidsvrijheid heeft over eigen wetten, maatregelen en/of besluiten?
                        1. Is het kabinet bereid alle onderliggende afspraken en correspondentie met de Europese Commissie en/of andere EU-instellingen in het kader van het Europese coronaherstelfonds openbaar te maken en voortaan geen Nederlandse wetten, maatregelen en/of besluiten meer aan Europees geld te koppelen zonder voorafgaande, expliciete toestemming van de Kamer? Zo nee, waarom niet?
                          1. Kan het kabinet deze vragen afzonderlijk van elkaar en zo snel mogelijk beantwoorden?