Het aantal steekincidenten onder jongeren baart veel mensen zorgen. Politieke partijen zoeken daarom naar manieren om wapengeweld terug te dringen. De VVD pleit opnieuw voor een landelijk messenverbod. Het idee klinkt eenvoudig: minder messen op straat moet leiden tot minder steekincidenten.
Maar werkt dat ook zo?
Een omvangrijke literatuurstudie van de Universiteit van Nottingham uit 2022 analyseerde 21 onderzoeken naar messencriminaliteit en de effectiviteit van maatregelen daartegen. De onderzoekers kwamen tot een opvallende conclusie: veel van de meest gebruikte preventieve maatregelen laten weinig aantoonbaar effect zien op het terugdringen van messencriminaliteit.
Volgens de onderzoekers geldt dat onder meer voor inleveracties, mediacampagnes en andere vormen van preventie die regelmatig door overheden worden ingezet. Dat betekent niet dat overheden niets moeten doen tegen geweld. Wel roept het de vraag op welke maatregelen daadwerkelijk bijdragen aan veiligere straten.
Meer dan een messenprobleem
Wie kijkt naar steekincidenten, kijkt vaak naar het wapen. Maar onderzoekers wijzen erop dat geweld meestal voortkomt uit bredere sociale omstandigheden.
De Nottingham-studie noemt factoren als blootstelling aan geweld, groepsvorming, criminele netwerken en een gewelddadige straatcultuur als belangrijke risicofactoren.
Daardoor ontstaat een fundamentele vraag: moet beleid zich vooral richten op het verbieden van voorwerpen, of op de groepscultuur waarin geweld ontstaat?
Die tweede vraag wordt structureel onderbelicht in het politieke debat. En zelfs áls het gaat over een geweldscultuur, wordt het geweld níét gekoppeld aan de migratie- en integratieproblematiek, maar aan de 'manosphere', waarbij dan wordt gesteld dat traditionele man-vrouw rolverdelingen 'giftig' zouden zijn.
Een ongemakkelijke discussie
In veel Nederlandse steden concentreert geweld zich niet gelijkmatig over de bevolking. Eerdere onderzoeken laten zien dat migrantengroepen, jong en oud, aanzienlijk vaker voorkomen in criminaliteitsstatistieken dan autochtone Nederlanders.
Een discussie over steekgeweld kan daarom niet los worden gezien van vraagstukken rond immigratie, integratie, straatcultuur en jeugdcriminaliteit.
Dat zijn onderwerpen die voor de andere partijen gevoelig liggen, maar wel thema's die besproken moeten worden besproken als we de veiligheid op straat willen laten terugkeren.
Symboliek of effectiviteit?
Alleen Forum voor Democratie heeft tegen het messenverbod gestemd. Want waarom zou je iets verbieden wanneer criminelen zich toch al niets van de wet aantrekken? De enigen die naar een verbod zullen luisteren, zijn de vrouwen die 's nachts veilig over straat willen kunnen lopen en uit zelfverdediging een zakmesje meenemen.
De discussie draait uiteindelijk om deze vraag: kiezen politici voor symboolpolitiek, of voor maatregelen die werkelijk effect hebben op de veiligheid van Nederlanders?
Volgens Forum voor Democratie moet veiligheidsbeleid er primair voor zorgen dat onze straten veilig zijn. Wie zich misdraagt, moet worden aangepakt.
FVD wil daarom:
- Zwaardere straffen: Minder taakstraffen, meer gevangenisstraffen. Zwaardere straffen voor ernstige gewelds- en zedendelicten en recidivisten eerder vastzetten, zodat misdadigers weten dat criminaliteit écht consequenties heeft.
- Denaturalisatie en uitzetting criminelen: We trekken de nationaliteit in van dubbele paspoorthouders bij ernstige misdrijven en zetten criminele asielzoekers direct uit, zodat Nederland veiliger wordt.
- Profileren bij opsporing: We laten politie profileren op basis van statistisch relevante categorieën, zodat opsporing sneller en doelgerichter verloopt.
- Familie criminele asielzoekers uitzetten: We stellen ouders van criminele asielzoekers aansprakelijk voor het wangedrag van hun kinderen en beëindigen in voorkomende gevallen ook hun procedures, zodat zij zelf corrigerend gaan optreden.
- Altijd genoeg gevangenisplaatsen: We breiden gevangenissen uit, zodat er altijd voldoende cellen zijn en straffen volledig kunnen worden uitgezeten We breiden gevangenissen uit, zodat er altijd voldoende cellen zijn en straffen volledig kunnen worden uitgezeten.
Waardeert u wat we doen? Overweeg dan een donatie om ons werk te steunen! Doneren kan hier.